ذن و موسیقی
کتابی می خواندم در زمینه " ذن و موسیقی" ، آموزش کمال معنوی در نوازندگی.
یک استاد موسیقی ژاپنی در این کتاب طی 4 مرحله و با شرح جزئیات سعی دارد به هنرجو نشان دهد تنها آن زمان می توان یک نوازنده یا آهنگساز خوب بود که ذهن او قبل از انگشتان آموزش دیده باشد و ذهن آدمی آن زمانی موثر واقع می شود و نغمه شخصی ما را از جان و دل بیان می دارد که نیت درونمان طریقت در خویشتن داری و خلوص داشته باشد.
این استاد می آموزد که حقیقت موجود در یک نت، تفاوتی با حقیقتی که در کل سمفونی هست ندارد. و در نهایت از نگاه کاملاَ علمی موسیقی ( به مدد علم ریاضی، ادبیات، هنر های رزمی، یوگا ، تفکرات سامورایی و عرفان شرق) به شاگردان مدرسه "ذن" خود یاد می دهد که هدف کل آموزش موسیقی در زندگی ، رسیدن به تکامل و سرچشمه اصلی همه نغمه های درون ما و کائنات است. رسیدن به همان صوت ربانی که برای شنیدنش گوش جان باید....
سامورایی ها می گویند : از آموختن یکی، ده هزار چیز دیگر را می آموزی.
همان چیزی که استاد ذوالفنون نیز در کتاب "گل صدبرگ " خود از آن یاد کرده اند و از ورای تفکر عرفانی و تأثیر هنر در آموزش ذهن می گویند " اگر به دنبال آن می روی گشوده و خالی برو که گذرگاه عافیت تنگ است. شاید از این رهگذر از یک معنی به هزاران رسیدی."
جمله های بسیار زیبایی در این کتاب خواندم که هر کدام، برای من بعنوان یک هنرجوی کوچک می توانست درس بزرگی در اول راه موسیقی باشد.
× برای هر کس در جهان ساز ویژه او وجود دارد. مهم آن است که وقتی این ساز را در دست می گیرید، صدایی بسازد که برای شما دل انگیز باشد
× اگر نمی توانید آنچه را می شنوید بنوازید، به جای آن، چیزی را بشنوید که می نوازید.
×اصل موسیقی برای تجلی روح است. پس شادمان بنوازید. این راز طریقت است.
× سبک نوازندگی شما چیزی نیست که بیرون در پی اش باشید. امری است که از جوهر شما بر می خیزد.
×اگر موسیقی چیزی است که به آن عشق می ورزید، هیچ میان بری برایش نمی شناسم. تمرین کنید. تمرین کنید. تمرین کنید.
× هفت بار می افتی..... هشت بار برخیز
×تنها دشمن تو در درون توست. ذهن خود را به تمرکز و آرامش آموزش دهید تا بر رویدادهای ناخوشایند غلبه کنید.
× مهارت یافتن در فن فقط به خاطر فن، از شما موسیقیدان نمی سازد. هدف آن است که در حین تمرین فن، به خود فن فکر نکنیم. تمام توجه خود را به وضعیت روحی در حین تمرین بدهید.
× فقط آن فنی را به کار بگیرید که به آن نیاز دارید، نه بیشتر
× هرگاه ذهن به طور افراطی به کار انگشتان توجه کند سد راه موسیقی درونی نوازنده می شود.
× اگر نتی را اشتباه نواختید آن را وسیله آموختن قرار دهید. هر اشتباه ممکن است تولد تازه ای برای یک نغمه تازه به ارمغان بیاورد.
× به آنجایی نگاه نکنید که دلتان می خواهد برسید. تا زمانی که روح شما میل به پیشرفت داشته باشد به قدر کافی تند حرکت خواهید کرد. پیشرفت های بزرگ قابل پیش بینی نیستند. خودشان هر زمان که آماده شکوفایی بودید اتفاق می افتند.
×کلید کمال مهارت در انظباط است. چگونه تمرین کنیم؟ چه وقت تمرین کنیم؟
× محدودیت هایمان را تنها آن زمانی کشف می کنیم که با آنها به مبارزه بر خیزیم.
بیشتر از آنچه استاد می خواهد انجام دهید . فقط یادتان باشد بعضی چیزها اصلاَ به سرنوشت ما تعلق ندارد. پذیرفتن حقیقت بخشی از هنر ذن موسیقی است.
×ممکن است نواختن دیگران را بشنوید و شک داشته باشید که روزی مانند آنها قادر باشید بنوازید. حتم داشته باشید می توانید. چشم انداز و امید را همیشه حفظ کنید اما این را به خاطر بسپارید که همیشه با خودتان باشید و نغمه خودتان را بخوانید و بنوازید.
× موسیقی مسابقه نیست. منیت و شهرت را از خود دور کنید. طریقت ذن موسیقی مسیری معنوی است نه بر اساس توانگری مادی و شهرت.
×سرعت فقط یکی از تکنیک های نوازندگی است. سرعت را هدف نکنید. روح اجرا و سرزندگی ریتم بسیار مهمتر از سرعت است.
×هر چه بیشتر تمرین کنید بیشتر به تواضع می رسید. زیرا در می یابیم چقدر چیزهاست که نمی دانیم!
×بفهمید که چرا می نوازید.
× در بسیاری مواقع عقل طریقت را در نمی یابد. بیاموزید که در جهان گاهی نیز غیر منطقی عمل کنید.
×هر صدا و سکوت معنی خاص خودش را دارد. اگر به قدر کافی در عمق روح و نغمه درونتان نفوذ کنید به جایی می رسید که در آن نه سکوت است و نه صدا. آنجاست که ساز شما شروع می کند به بیان نغمه و حقیقتی که شما با کلام قادر به بیان آن نیستید.
× هر کسی در زندگی درس خودش را به دیگران می دهد و درس آنها را نیز می آموزد. سعی کنید هر دو نقش را بازی کنید. بیاموزید و آموزش دهید. بیابید و ببخشید.
× در آموزش و نواختن موسیقی همواره گوش خود را هشیار نگه دار.
× خدمتگزار قلبت باش.
×شکست هایت را در خلاقیت مطالعه کن
× چابک گام بردار اما با سرعتی طبیعی
× نسبت به کاری که در هر لحظه انجام می دهی دقیق و با توجه باش.
× اگر می نشینی، مثل کوه بنشین: بی حرکت و اگر بر میخیزی، مثل آفتاب باش: غیر قابل احتراز
×از همان مرتبه نخست سراغ بهترین انتخاب برو. فقط یکبار قرار است امتحان کنی.
× ساده اجرا کن و بگذار آهنگ درونت خودش پلی باشد بین تو و مخاطب.
×کسانی را که قبل از تو رفته اند خوب مطالعه کن و مشوق کسانی باش که بعد از تو به این راه می آیند.
× پاک بنواز، مانند پرنده ای که از روی دل در جنگل می خواند.
× و درنهایت : با دلت بنواز، با دلت بنواز، با دلت بنواز.....